Vijf leerlingen van het Comenius Lyceum en de coördinator van het Econasium waren vertegenwoordigd op de klimaattop COP 22 in Marrakech.
Hieronder het verslag van de coordinator E. Kruse.

Project COP 22 – de reis
Na vijf zeer intensieve dagen in het Marokkaanse zijn de leerlingen en begeleiders weer veilig terug in Amsterdam. Het was een prachtige en leerzame reis die bol stond van de (prettige) verrassingen en ervaringen.
Dag 1 bestond louter uit de reis naar Marrakech en het ontdekken van ons verblijf, een riad (= oud opgeknapt huis, omgetoverd tot hotel) aan de rand van de Medina.
De reis verliep voorspoedig en het riad was werkelijk prachtig en zeer rustig gelegen.
Op dag 2 bezochten we de klimaattop COP 22. Het had wat voeten in de aarde om toegangsbadges te krijgen (we bleken wel ingeschreven te staan, we hadden een bevestigingsmail, maar op de bezoekerslijst stonden we niet). Uiteindelijk konden we een paar uur later dan verwacht tóch het terrein van de COP op. De leerlingen waren zeer nieuwsgierig en hebben alles wat los en vast zat onderzocht en gezien. Eén van de overeengekomen opdrachten was dat de Comenius Lyceum Amsterdam leerlingen ‘vliegende reporters’ zouden zijn, die bezoekers en standhouders gingen interviewen. Het was prachtig om te zien hoe serieus de leerlingen daarmee aan de slag gingen. Zelfs de VN-afgezant namens Nederland werd geïnterviewd. 
’s Avonds hielden de leerlingen in het Engels een presentatie aan onze dinergasten, waarin het hoe en waarom van het econasium werden besproken. Verbazingwekkend hoe ogenschijnlijk niet zenuwachtig onze leerlingen waren (intussen bleken ze peentjes te zweten van de spanning) en hoe enorm goed onze leerlingen zich in het Engels konden uiten. Als ik bedenk dat ze maar 2 keer echt hebben geoefend op deze zelfgemaakte (!) presentatie, dan was dit een soort wonder dat zich voltrok. 
Dag 3 bestond uit een bezoek aan de zonne-energiecentrale Noor 1 in Ouarzazate. Na een lange reis (ca. 4,5 uur heen) door de hoge Atlas werden we onthaald als dé jongerendelegatie uit Nederland, met alle egards. Mooi om te weten was dat wij wél op bezoek mochten komen, maar de officiële Nederlandse delegatie niet… Een indrukwekkend uitgestrekt veld vol met 500.000 zonnepanelen verscheen voor onze ogen (foto) en tijdens de rondleiding kregen we te zien hoe de energie die daar wordt opgewekt, wordt doorgesluisd naar het landelijke energienet. Ook hier hebben de leerlingen veel vragen gesteld en zijn zeer geïnteresseerd bezig geweest met deze ervaring. Na weer dezelfde lange terugweg kropen we pas laat in bed. 
Op dag 4 hebben we 2 kleinere activiteiten ondernomen. We zijn op bedrijfsbezoek geweest bij een mevrouw uit Groningen die zich in Marrakech heeft gevestigd met een fietsenwinkeltje om op die manier te proberen de Marokkaan aan het fietsen te krijgen, i.p.v. gebruik te maken van de brommer. Ze leidt lokale werkloze jongeren op tot fietsenmaker. Samen leren ze fietseigenaren hoe die hun fiets kunnen onderhouden. Onze leerlingen hebben binnen drie kwartier een uitstekende aanbeveling geschreven waarmee deze mevrouw haar product nog beter aan de man kan brengen, inclusief reclameposter en –slogan (foto). Daarna zijn we in de holistische tuin gaan lunchen en hebben de leerlingen de eindreflectie op de reis gedaan. ’s Avonds was het dan eindelijk, voor de eerste en enige keer tijdens deze reis, tijd voor ontspanning. Het grote plein Jma el Fna werd bezocht, we hebben daar gegeten en geshopt. 
Donderdag, de 5e dag, hebben we gebruikt om weer heelhuids en voor een aantal leerlingen slapend, thuis te komen. 
Aan het begin van de reis heeft elke leerling zijn/haar persoonlijke leerdoelen voor deze reis opgeschreven. Aan het einde van elke dag hebben we tijd ingeruimd om te reflecteren daarop en op de samenwerking. In creatieve workshops hebben de leerlingen een gedicht gemaakt, getekend, geverfd en verhalen geschreven om zo tot reflectie te komen. Dat was in mijn ogen het mooiste moment van de dag: de leerlingen waren zó open en eerlijk naar elkaar, stelden zich zó kwetsbaar op en accepteerden elkaars producten en uitlatingen, dat ik er verbaasd over was en warm van werd. Wat een fantastische groep leerlingen!!! Nog nooit heb ik een groep leerlingen een project zo intensief zien beleven. 

Eelko Kruse